برای مدیر یک کارخانه، خرید برق فقط پرداخت قبض ماهانه نیست؛ هزینه انرژی، برنامه تولید، قراردادهای تأمین و ریسک محدودیت برق نیز بر تصمیمهای مالی اثر میگذارند. به همین دلیل، آشنایی با روشهای مختلف خرید برق میتواند به برنامهریزی دقیقتر و انتخاب آگاهانهتر کمک کند.
برق آزاد چیست؟ برق آزاد در بازار برق ایران به برقی گفته میشود که از طریق تابلوی برق آزاد در بورس انرژی معامله میشود. این تابلو برای خریدوفروش برق میان عرضهکنندگان مجاز و خریداران واجد شرایط ایجاد شده و مقررات ویژهای برای معامله و تأمین برق خریداریشده از این مسیر دارد. مطابق آییننامه مصوب هیئت وزیران در ۶ اردیبهشت ۱۴۰۵، برق خریداریشده از تابلوی برق آزاد در دورههای ناترازی برق در ایام گرم سال و دوره محدودیت سوخت، مشمول اعمال قطع و محدودیت مقرر برای این دورهها نمیشود.
بااینحال، برق آزاد را نباید با برق سبز، برق عادی یا تضمین مطلق پایداری شبکه یکسان دانست. هرکدام سازوکار و شرایط خاص خود را دارند. در این مقاله، مفهوم برق آزاد، نحوه معامله، شرایط خرید، عوامل مؤثر بر قیمت و نکات مهم برای تصمیمگیری صنایع را بررسی میکنیم.
برق آزاد چیست و چه کاربردی دارد؟
برق آزاد یکی از مسیرهای معامله برق در بورس انرژی ایران است. در این روش، عرضهکنندگان مجاز میتوانند برق خود را در چارچوب مقررات مربوط عرضه کنند و مصرفکنندگان یا سایر خریداران مجاز، برق مورد نیاز را از طریق سازوکارهای معاملاتی تعریفشده خریداری کنند. معامله میتواند در بازار فیزیکی، از طریق حراج یا قرارداد دوجانبه، یا در بازار مشتقه انجام شود؛ انتخاب روش به مقررات و ابزار قابل استفاده در هر دوره بستگی دارد.
اهمیت این سازوکار برای صنایع در امکان برنامهریزی خرید برق و استفاده از مسیری متفاوت از تأمین متعارف است. در شرایطی که خریدار واجد شرایط باشد و برق موردنیاز را مطابق ضوابط از این تابلو تهیه کند، انرژی خریداریشده از نظر مقررات مدیریت بار، وضعیت ویژهای دارد. این ویژگی میتواند برای واحدهایی که محدودیت برق به برنامه تولیدشان آسیب میزند، مهم باشد.
البته برق آزاد به معنای برق رایگان، برق بدون هزینه جانبی یا برق با قیمت ثابت نیست. خریدار باید بهای معامله و هزینههای دیگری را که طبق مقررات به او تعلق میگیرد، در محاسبات مالی لحاظ کند. همچنین خرید برق از یک مسیر مشخص، جایگزین الزامات فنی اتصال به شبکه، رعایت قدرت مجاز و مدیریت مصرف نمیشود.
برق آزاد با برق سبز چه تفاوتی دارد؟
برق آزاد و برق سبز هر دو از تابلوهای معاملاتی بورس انرژی استفاده میکنند، اما یکسان نیستند. تابلوی برق سبز برای معامله برق تولیدشده از منابع تجدیدپذیر تعریف شده است؛ درحالیکه تابلوی برق آزاد مسیر معامله برق مطابق مقررات مربوط به آن تابلوست. بنابراین، صرف خرید برق آزاد به معنای خرید برق تجدیدپذیر یا دریافت گواهی تولید پاک نیست.
صنعتی که قصد دارد تعهد قانونی مرتبط با انرژی تجدیدپذیر را انجام دهد یا گواهی مربوط دریافت کند، باید مقررات و سازوکار اختصاصی برق سبز را جداگانه بررسی کند. همچنین نباید برق آزاد را با برق عادی تعرفهای یکی دانست؛ مسیر خرید، مبنای معامله و برخی آثار قراردادی این روشها متفاوت است.
تابلوی برق آزاد چگونه کار میکند؟
تابلوی برق آزاد در بستر بورس انرژی ایران فعالیت میکند. در این سازوکار، عرضهکننده برق باید مجوزهای لازم را داشته باشد و عرضه خود را در چارچوب مقررات و سقفهای تعیینشده انجام دهد. خریدار نیز باید مجاز به انجام معامله باشد و شرایط مربوط به خرید، تحویل و تسویه را رعایت کند.
درک نقش بازیگران اصلی، سازوکار را روشنتر میکند:
عرضهکننده برق: نیروگاه یا شخص حقوقی واجد شرایطی است که مطابق مقررات، برق را برای معامله عرضه میکند.
خریدار: مصرفکننده نهایی یا نهاد مجاز دیگری است که برق را در چارچوب ضوابط خریداری میکند.
بورس انرژی: بستر انجام معاملات و ثبت مبادلات مطابق مقررات بازار است.
شرکت مدیریت شبکه برق ایران: در چارچوب مسئولیتهای خود، برنامهریزی و هماهنگی شبکه و برخی سقفها و الزامات مرتبط با بازار را بر عهده دارد.
توانیر و شرکتهای برق: در اجرای ضوابط مربوط به تحویل، صورتحساب و خدمات شبکه نقش دارند.
در بازار فیزیکی، معامله میتواند از طریق حراج یا قرارداد دوجانبه انجام شود. در حراج، شرایط عرضه و تقاضا در سازوکار معاملاتی بازار بر نتیجه اثر میگذارند. در قرارداد دوجانبه، طرفین در چارچوب ضوابط مربوط درباره شرایط معامله توافق میکنند. بازار مشتقه نیز سازوکارهای معاملاتی الکترونیکی و رقابتی خود را دارد. وجود این روشها به معنای یکسان بودن شرایط همه قراردادها نیست؛ جزئیات هر ابزار باید هنگام خرید بررسی شود.
پس از انجام معامله، انرژی باید طبق دوره، مقدار و شرایط تعیینشده تحویل و تسویه شود. قرارداد باید مشخص کند چه مقدار برق خریداری شده، دوره تحویل چیست، تعهدات طرفین کداماند و در صورت عدم ایفای تعهد چه سازوکاری اجرا میشود. ثبت معامله بهتنهایی کافی نیست؛ خریدار باید مطمئن شود اطلاعات قرارداد با نیاز مصرفی و شرایط اتصال مجموعه هماهنگ است.
چه صنایعی امکان خرید برق آزاد دارند؟
امکان خرید برق آزاد به مقررات جاری، وضعیت مشترک و ضوابط معامله وابسته است. طبق مقررات مربوط به تابلوی برق آزاد، خریداران مجاز میتوانند از این تابلو برق تهیه کنند؛ اما این عبارت بهتنهایی به معنای آن نیست که هر مصرفکنندهای بدون بررسی شرایط میتواند هر مقدار برق را از این مسیر بخرد.
نکته مهم دیگر، تغییر مقررات در طول زمان است. آییننامه اجرایی بند «ب» ماده ۴۳ قانون برنامه پنجساله هفتم پیشرفت که در ۶ اردیبهشت ۱۴۰۵ تصویب شده، چارچوب تازهای برای توسعه معاملات برق و تأمین برق مشترکان تعریف کرده است. بر اساس متن این آییننامه، مشترکان با قدرت قراردادی ۱۵۰ کیلووات و بیشتر، پس از مهلت مقرر باید برق موردنیاز خود را از طریق بورس انرژی یا شرکتهای خردهفروش دارای مجوز تأمین کنند؛ همچنین یک سال پس از ابلاغ، مشترکان با قدرت قراردادی ۳۰ کیلووات و بیشتر مشمول چارچوب مقرر میشوند. برق این مشترکان تا سقف مصرف مجاز از تابلوی اول و مقدار مازاد از مسیرهایی از جمله تابلوهای برق آزاد و سبز یا گواهیهای مربوط تأمین میشود.
همین آییننامه برای مشترکان با قدرت قراردادی بیش از یک مگاوات، تأمین برق تا سقف مجاز از بورس و بهصورت رقابتی در بازار مشتقه را مقرر کرده است. بنابراین، در زمان اقدام باید قدرت قراردادی، سقف مصرف مجاز، مرحله اجرای مقررات و شرایط اختصاصی مجموعه بررسی شود. حد نصابها و الزامهای خرید را نباید صرفاً بر اساس مطالب قدیمی یا تجربه واحدهای صنعتی دیگر تعیین کرد.
برای شروع، قبض برق و قرارداد انشعاب را آماده کنید و قدرت قراردادی، نوع تعرفه، میزان مصرف و وضعیت فعلی خرید برق را مشخص سازید. سپس از شرکت برق مربوط، بورس انرژی یا شرکت خردهفروش دارای مجوز درباره مسیر مناسب و الزامات جاری استعلام بگیرید.
خرید برق آزاد صنایع چگونه انجام میشود؟
فرایند خرید باید با بررسی نیاز واقعی کارخانه شروع شود، نه صرفاً مقایسه قیمتهای پیشنهادی. خریدی که با الگوی مصرف هماهنگ نباشد، ممکن است به کسری برق، خرید مازاد یا هزینههای پیشبینینشده منجر شود.
مرحله اول: بررسی شرایط و مصرف
قبضهای دورهای، قدرت قراردادی، نمودار مصرف در ساعات مختلف و برنامه تولید را جمعآوری کنید. مشخص کنید کارخانه در چه دورههایی به بیشترین توان نیاز دارد و چه مقدار انرژی را میتواند از قبل برنامهریزی کند. اگر مصرف در طول شبانهروز تغییر زیادی دارد، بررسی جداگانه بازههای مصرف اهمیت بیشتری پیدا میکند.
مرحله دوم: انتخاب مسیر خرید
بر اساس مقررات جاری، وضعیت مشترک و مقدار مصرف، مسیر قابلاستفاده را مشخص کنید. این مسیر ممکن است شامل معامله مستقیم در بورس، قرارداد دوجانبه یا خرید از خردهفروش دارای مجوز باشد. هر گزینه از نظر نحوه قیمتگذاری، مسئولیت پیگیری معامله، تعهدات قراردادی و مدیریت ریسک تفاوتهایی دارد.
مرحله سوم: بررسی عرضه و قرارداد
پیش از نهاییکردن معامله، مقدار انرژی، دوره تحویل، قیمت یا روش تعیین آن، شیوه پرداخت، تضمینها و شرایط عدم تحویل را بررسی کنید. اگر از خردهفروش خرید میکنید، مجوز معتبر او و محدوده مسئولیتش را بررسی کنید. همچنین روشن باشد که هزینههای شبکه و سایر اقلام قانونی چگونه محاسبه و دریافت میشوند.
مرحله چهارم: انجام معامله و پیگیری تحویل
پس از تکمیل الزامات معاملاتی، خرید در بستر مربوط ثبت میشود و تحویل طبق قرارداد و برنامههای شبکه انجام میگیرد. اطلاعات خرید را با دادههای مصرف و صورتحساب تطبیق دهید. اگر اختلافی میان مقدار خریداریشده، انرژی مصرفی و هزینه درجشده وجود داشت، آن را از مسیر رسمی پیگیری کنید.
قیمت برق آزاد چگونه تعیین میشود؟
قیمت برق آزاد یک نرخ ثابت و همیشگی برای همه صنایع نیست. مبلغ معامله به شرایط عرضه و تقاضا، دوره تحویل، ابزار معاملاتی، نوع قرارداد و ضوابط حاکم بر بازار وابسته است. در معاملات رقابتی، میزان عرضه موجود و تقاضای خریداران میتواند بر قیمت نهایی اثر بگذارد. در قرارداد دوجانبه نیز شرایط توافقشده و مقررات مربوط اهمیت دارند.
علاوه بر قیمت خرید انرژی، باید سایر هزینههای مرتبط را در محاسبه نهایی لحاظ کرد. مطابق مقررات ابلاغشده برای تابلوی برق آزاد در ۲۸ اسفند ۱۴۰۳، هزینه ترانزیت برق، آبونمان، هزینه تجاوز از قدرت در صورت تعلق، بهای انرژی راکتیو در صورت تعلق، عوارض برق، مالیات بر ارزش افزوده و سایر تکالیف قانونی ممکن است در صورتحساب منظور شوند. همچنین در همان مقررات، دریافت مبلغ مرتبط با متوسط نرخ قراردادهای تبدیل انرژی برای هر کیلوواتساعت برق معاملهشده پیشبینی شده است؛ نحوه اعمال آن باید با مقررات جاری و صورتحساب مربوط تطبیق داده شود.
به همین دلیل، مقایسه صرف قیمت هر کیلوواتساعت در دو پیشنهاد برای انتخاب گزینه اقتصادی کافی نیست. مدیر مالی باید هزینه نهایی قابلپرداخت را در یک دوره یکسان محاسبه کند و مطمئن شود همه اقلام مربوط به خرید و شبکه در مقایسه لحاظ شدهاند.
چگونه قیمت پیشنهادی را ارزیابی کنیم؟
برای تصمیمگیری، سه سناریو را بررسی کنید: ادامه روش فعلی تأمین برق، خرید از تابلوی آزاد و خرید از مسیر جایگزین مجاز. در هر سناریو مقدار مصرف، قیمت انرژی، هزینههای جانبی، شرایط پرداخت و پیامدهای احتمالی عدم تحویل را ثبت کنید. اگر قیمت معامله متغیر است، اثر افزایش یا کاهش آن را بر بودجه ماهانه نیز بسنجید.
هیچ نرخ روزی را نباید بدون بررسی اطلاعیه معتبر بورس انرژی یا قرارداد جاری، بهعنوان قیمت قطعی برق آزاد اعلام کرد. نرخها ممکن است در دورههای مختلف تغییر کنند و قیمت یک معامله نیز الزاماً برای همه خریداران یا تمام زمانهای تحویل قابل تعمیم نیست.
تفاوت برق آزاد و برق عادی چیست؟
مهمترین تفاوت میان برق آزاد و برق عادی، در مسیر خرید و چارچوب معامله است. در روش عادی، مشترک برق را در چارچوب تعرفهها و مقررات مربوط به انشعاب خود دریافت میکند. در روش آزاد، انرژی خریداریشده از طریق تابلوی مشخص بورس انرژی و طبق قرارداد یا سازوکار معاملاتی همان بازار تأمین میشود.
این تفاوت چند پیامد عملی دارد:
نحوه خرید: در برق آزاد، معامله از طریق بستر و ابزارهای معاملاتی تعیینشده انجام میشود؛ در تأمین عادی، صورتحساب و دریافت برق بر مبنای مقررات تعرفهای و انشعاب است.
قیمتگذاری: در روش آزاد، قیمت معامله به سازوکار بازار یا شرایط قرارداد وابسته است و هزینههای جانبی نیز باید محاسبه شوند. در روش عادی، نرخهای تعرفهای و ضوابط ابلاغی مبنای صورتحساب هستند.
برنامهریزی خرید: خریدار برق آزاد باید نیاز مصرفی، مقدار خرید، دوره تحویل و تعهدات قراردادی را دقیقتر مدیریت کند.
ریسک مالی: قیمت معامله و شرایط قرارداد میتواند بر بودجه اثر بگذارد؛ بنابراین تحلیل سناریوها و بررسی تعهدات اهمیت دارد.
محدودیت برق: برق خریداریشده از تابلوی آزاد در چارچوب مقررات مربوط، از برخی برنامههای قطع و محدودیت دورههای مشخص مستثناست؛ بااینحال این موضوع به معنای حذف همه محدودیتهای فنی یا تضمین برق بدون وقفه در هر شرایطی نیست.
در نتیجه، نمیتوان گفت برق آزاد همیشه ارزانتر یا همیشه بهتر از برق عادی است. انتخاب مناسب به وضعیت مصرف، شرایط قرارداد، هزینه نهایی و اولویتهای عملیاتی هر واحد صنعتی بستگی دارد.
اگر در حال بررسی خرید برق آزاد برای کارخانه خود هستید، پیش از تصمیمگیری مقدار مصرف، قدرت قراردادی و هزینههای جانبی را در کنار قیمت پیشنهادی ارزیابی کنید. برای بررسی گزینههای تأمین برق متناسب با شرایط مجموعه، میتوانید از کارشناسان آرتا انرژی راهنمایی بخواهید.
کافیه با ما تماس بگیرید و از مشاوره رایگان بهره مند شوید.
مزایا و محدودیتهای خرید برق آزاد
یکی از مزایای برق آزاد، فراهمشدن مسیر مشخصی برای معامله برق میان عرضهکنندگان و خریداران مجاز است. این سازوکار میتواند به تنوع روشهای تأمین، برنامهریزی خرید و مدیریت قراردادها کمک کند. همچنین مقررات تابلو، برای برق خریداریشده در شرایط مشخص، وضعیت ویژهای در برنامههای مدیریت بار در نظر گرفتهاند.
بااینحال، استفاده از این روش به بررسی و آمادگی نیاز دارد. خریدار باید الزامات معامله را بشناسد، دادههای مصرف را در اختیار داشته باشد و مسئولیتهای خود را در قبال قرارداد و تسویه انجام دهد. قیمت نیز ممکن است در دورههای مختلف متفاوت باشد و همه هزینهها در رقم اولیه پیشنهاد منعکس نشده باشند.
محدودیتهای مهم را میتوان اینگونه خلاصه کرد:
ریسک قیمت: تغییر شرایط بازار یا مفاد قرارداد میتواند هزینه خرید را دگرگون کند.
ریسک برنامهریزی: برآورد نادرست مصرف ممکن است به خرید کمتر یا بیشتر از نیاز منجر شود.
پیچیدگی اجرایی: ثبت معاملات، پیگیری تحویل، تسویه و تطبیق صورتحساب نیازمند هماهنگی است.
الزامات شبکه: خرید برق جایگزین رعایت قدرت مجاز، استانداردهای اتصال و ضوابط بهرهبرداری نمیشود.
برای کاهش ریسک، قرارداد را با مشارکت واحدهای فنی، مالی و حقوقی بررسی کنید و صرفاً بر اساس پایینترین قیمت پیشنهادی تصمیم نگیرید.
نقش برق آزاد در تأمین برق پایدار صنایع
برای بسیاری از کارخانهها، محدودیت برق فقط یک هزینه مستقیم نیست؛ میتواند برنامه تحویل سفارش، کیفیت تولید و بهرهبرداری از تجهیزات را نیز مختل کند. به همین دلیل، انتخاب روش تأمین انرژی بخشی از برنامه مدیریت ریسک عملیاتی است.
برق آزاد در چارچوب مقررات خود میتواند به مدیریت ریسک محدودیتهای مشخص کمک کند، زیرا برق خریداریشده از این تابلو در دورههای تعریفشده مشمول برخی برنامههای قطع و محدودیت نمیشود. بااینحال، این حمایت باید دقیقاً در محدوده مقررات و تعهدات قابلاعمال تفسیر شود.
خرید برق با تضمین پایداری فیزیکی شبکه تفاوت دارد. انرژی الکتریکی از طریق شبکه به مصرفکننده میرسد و عملکرد شبکه به شرایط فنی، تعادل عرضه و تقاضا، تجهیزات انتقال و توزیع و مدیریت بهرهبرداری وابسته است. بنابراین، خرید برق آزاد بهتنهایی به معنای مصونیت از هر نوع اختلال، حادثه شبکه یا محدودیت فنی نیست.
برای افزایش آمادگی، صنایع میتوانند خرید برق را با مدیریت بار، پایش مصرف، برنامه نگهداری تجهیزات و در صورت توجیه فنی و اقتصادی، راهکارهای پشتیبان مناسب ترکیب کنند. هر راهکار باید بر اساس اهمیت فرایند، هزینه توقف تولید و الزامات ایمنی ارزیابی شود.
مثال کاربردی از تصمیمگیری برای خرید برق آزاد
فرض کنید یک کارخانه تولیدی میخواهد بخشی از برق مورد نیاز خود را از مسیر آزاد تأمین کند. واحد مالی سه پیشنهاد دریافت کرده است، اما قیمت هر کیلوواتساعت تنها یکی از معیارهای مقایسه است. کارخانه ابتدا مصرف دورههای گذشته و برنامه تولید ماه آینده را استخراج میکند و سپس مقدار انرژی موردنیاز را برآورد میکند.
در گام بعد، شرایط هر پیشنهاد از نظر دوره تحویل، قیمت، تضمینها، روش تسویه و هزینههای جانبی بررسی میشود. اگر یک پیشنهاد قیمت انرژی پایینتری داشته باشد اما هزینه جانبی یا شرایط پرداخت نامناسبتری ارائه کند، لزوماً گزینه اقتصادیتر نخواهد بود. از سوی دیگر، قرارداد با قیمت جذاب که با زمان مصرف واقعی کارخانه هماهنگ نباشد، ممکن است ارزش عملیاتی کمتری داشته باشد.
برای مقایسه، کارخانه یک دوره یکسان را مبنا قرار میدهد و هزینه کل هر گزینه را با فرضهای یکسان محاسبه میکند. سپس سناریوهایی را میسنجد که در آن مصرف کمتر یا بیشتر از برآورد اولیه باشد. این محاسبه فرضی است و نرخ واقعی یا میزان صرفهجویی مشخصی را نشان نمیدهد؛ نتیجه نهایی به قیمتهای معتبر زمان معامله، مقررات و شرایط قرارداد بستگی خواهد داشت.
در پایان، تصمیم باید با تأیید واحد فنی و مالی انجام شود. این فرایند کمک میکند خرید برق به بخشی از برنامهریزی انرژی تبدیل شود، نه صرفاً واکنشی کوتاهمدت به افزایش هزینه یا نگرانی از محدودیت برق.
جمعبندی: پیش از خرید برق آزاد چه نکاتی را بررسی کنیم؟
پاسخ روشن به سؤال «برق آزاد چیست» این است: برق آزاد، برق معاملهشده از طریق تابلوی برق آزاد بورس انرژی در چارچوب مقررات مربوط است. این روش برای صنایع میتواند امکان برنامهریزی متفاوت برای خرید انرژی و استفاده از ضوابط ویژه مدیریت بار را فراهم کند؛ اما به معنای برق رایگان، قیمت ثابت یا تضمین مطلق قطعنشدن برق نیست.
پیش از اقدام، قدرت قراردادی، مقدار مصرف، شرایط خرید، قیمت نهایی، هزینههای جانبی، تعهدات قرارداد و مقررات جاری را بررسی کنید. سپس گزینهها را با روش فعلی تأمین برق مقایسه کنید و تصمیم را بر پایه هزینه کل و نیاز واقعی کارخانه بگیرید.
برای انتخاب آگاهانه روش تأمین برق، اطلاعات مصرف و شرایط قراردادی مجموعه خود را آماده کنید و درخواست بررسی گزینههای مناسب را از طریق صفحه تماس با ما یا خدمات آرتا انرژی پیگیری کنید.
دفتر مرکزی
دفتر تهران
سوالات متداول :
۱. برق آزاد چیست و چه تفاوتی با برق عادی دارد؟
برق آزاد از طریق تابلوی برق آزاد بورس انرژی و طبق سازوکارهای معاملاتی مربوط خریداری میشود. برق عادی بر اساس تعرفهها و مقررات انشعاب تأمین میشود؛ بنابراین مسیر خرید، شرایط قرارداد و نحوه محاسبه هزینهها میتواند متفاوت باشد.
۲. چه صنایعی امکان خرید برق آزاد دارند؟
امکان خرید به مقررات جاری، قدرت قراردادی و شرایط معامله بستگی دارد. آییننامه مصوب اردیبهشت ۱۴۰۵ چارچوب تازهای برای تأمین برق مشترکان و استفاده از تابلوهای مختلف تعیین کرده است؛ وضعیت هر واحد باید بر اساس مقررات قابلاجرا بررسی شود.
۳. قیمت برق آزاد چگونه مشخص میشود؟
قیمت به شرایط عرضه و تقاضا، دوره تحویل، روش معامله و مفاد قرارداد بستگی دارد. هزینههای ترانزیت، عوارض و سایر اقلام قانونی نیز باید در برآورد نهایی لحاظ شوند.
۴. خرید برق آزاد صنایع از چه مسیری انجام میشود؟
پس از بررسی شرایط مصرف و احراز امکان خرید، خریدار میتواند از مسیر مجاز معاملاتی یا از طریق خردهفروش دارای مجوز اقدام کند. ثبت معامله، تحویل انرژی و تسویه باید مطابق قرارداد و مقررات بازار انجام شود.
۵. آیا خرید برق آزاد از خاموشی صنایع جلوگیری میکند؟
برق خریداریشده از تابلوی آزاد در دورههای مشخص مشمول برخی برنامههای قطع و محدودیت مقرر نمیشود؛ اما این موضوع تضمینکننده مصونیت از تمام اختلالها و محدودیتهای فنی شبکه نیست.